خبرگزاری مهر، گروه استانها- کیانا شیخلو: کسبوکارهای کوچک و محلی تنها بخشی از فعالیتهای اقتصادی یک شهر نیستند و در شکلگیری روابط اجتماعی، اعتماد عمومی و پویایی محلهها نیز نقش دارند.
در کنار این ظرفیت، تغییرات اقتصاد جهانی و توسعه فناوریهای نوین، فرصتهای تازهای را پیش روی نسل جوان قرار داده است؛ فرصتهایی که از اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی تا برنامهنویسی و زیستفناوری دریایی را دربرمیگیرد.
رسول رستمی معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار بوشهر در گفتگو با خبرنگار مهر، درباره اهمیت کسبوکارهای کوچک، ظرفیتهای اقتصادی جدید برای جوانان، راهکارهای مقابله با ناامیدی و همچنین تجربههای شخصی خود از مواجهه با دشواریهای زندگی سخن گفت.
در این گفتگو تلاش شده است علاوه بر بررسی جایگاه مشاغل خرد و محلی در اقتصاد و سرمایه اجتماعی، تصویری از فرصتهای پیش روی جوانان بوشهری و الزامات بهرهگیری از ظرفیتهای جدید اقتصادی ارائه شود.
استان بوشهر را سرزمین فرصتها نامیدهاند. مهمترین ظرفیتهای این استان چیست؟
استان بوشهر به دلیل برخورداری از ظرفیتهای متنوع اقتصادی، یکی از استانهای مهم کشور در حوزه ایجاد اشتغال و سرمایهگذاری است. نخستین ظرفیت مهم استان، بخش نفت، گاز و پتروشیمی است که بوشهر را به یکی از قطبهای اصلی انرژی کشور تبدیل کرده است. توسعه زنجیره ارزش در صنایع نفت و گاز و پتروشیمی، تکمیل صنایع پاییندستی، خدمات فنی و مهندسی و ایجاد شرکتهای دانشبنیان مرتبط با این صنایع، میتواند فرصتهای شغلی متنوعی برای نیروهای متخصص و جوانان استان ایجاد کند.
ظرفیت مهم دیگر بوشهر، کشاورزی، صید و صیادی و آبزیپروری است. تولید خرما، محصولات کشاورزی، فعالیتهای شیلاتی، پرورش میگو و سایر آبزیان، علاوه بر اشتغال مستقیم، ظرفیت قابل توجهی برای ایجاد صنایع فرآوری، بستهبندی، زنجیره سرد، صادرات و ارزش افزوده دارد. اگر بتوانیم از تولید خام فاصله بگیریم و زنجیره تولید تا بازار را در داخل استان تکمیل کنیم، بخش قابل توجهی از ارزش اقتصادی این فعالیتها در خود استان باقی خواهد ماند.
بنادر، دریا، گمرک و گردشگری نیز از دیگر ظرفیتهای مهم بوشهر هستند. دسترسی استان به خلیج فارس، تعدد بنادر، ظرفیت تجارت و مبادلات مرزی و نقش گمرک در توسعه صادرات، زمینه مناسبی برای فعالیتهای تجاری و لجستیکی ایجاد کرده است. از سوی دیگر، سواحل، جزایر، جاذبههای تاریخی و طبیعی و فرهنگ بومی بوشهر ظرفیت قابل توجهی برای توسعه گردشگری دریایی، ساحلی، تاریخی و فرهنگی دارد که میتواند به ایجاد کسبوکارهای جدید و اشتغال پایدار در مناطق مختلف استان منجر شود.
در کنار این ظرفیتهای شناختهشده، باید به اقتصاد دیجیتال، هوش مصنوعی، برنامهنویسی و زیستفناوری دریایی نیز به عنوان حوزههای جدید اشتغال توجه کنیم. مزیت این بخشها آن است که لزوماً به سرمایهگذاریهای سنگین و زیرساختهای فیزیکی گسترده نیاز ندارند و جوانان میتوانند با تکیه بر دانش و مهارت، حتی از داخل استان به بازارهای ملی و بینالمللی متصل شوند. به همین دلیل، توسعه مهارتهای دیجیتال، زبانهای خارجی و آموزشهای تخصصی باید در کنار ظرفیتهای سنتی اقتصاد بوشهر مورد توجه جدی قرار گیرد.
به نظر شما چرا مشاغل کوچک مردمی، مثل نانواییها و مغازههای محلی، تا این اندازه برای یک جامعه اهمیت دارند؟
کسبوکارهای کوچک فراتر از یک واحد اقتصادی هستند. آنها بخشی از سرمایه اجتماعی محله به حساب میآیند. من به خاطر دارم یک سوپرمارکت کازرونی که فروشنده آن، شماره کارت بسیاری از مشتریان ثابت را از حفظ میدانست؛ اتفاقی که نشان اعتماد عمیقی است که در طول سالها شکل گرفته. همین روابط ساده، حس تعلق محلی را میسازد و یک محله را از مجموعهای از خانهها و مغازهها، به یک اجتماع واقعی، هرچند کوچک، تبدیل میکند.
به جوانانی که ایده راهاندازی کسبوکار دارند اما میترسند، چه توصیهای دارید؟
از کوچک شروع کنید، اما کوچک فکر نکنید. ریسک انجام ندادن، گاهی از ریسک انجام دادن خطرناکتر است. اما این به معنای اقدام نسنجیده نیست. خلاقیت، شناخت نیازهای بازار و نوآوری میتواند بخش بزرگی از ریسک را کاهش دهد.
جوانان باید تلاش کنند ایده خود را پیش از ورود جدی به بازار، از نظر اقتصادی و اجرایی ارزیابی کنند و تا حد امکان با یک مقیاس کوچک آن را آزمایش کنند.
استفاده از ظرفیتهای بومی استان، شناخت نیازهای واقعی مردم و صنایع، مشورت با افراد باتجربه و بهرهگیری از ظرفیتهای حمایتی و مشاورهای میتواند احتمال موفقیت را افزایش دهد.
مهم این است که ترس از شکست، مانع آغاز مسیر نشود؛ چراکه بسیاری از کسبوکارهای موفق نیز مسیر خود را با یک ایده کوچک آغاز کردهاند و در ادامه، بر اساس تجربه و شناخت بازار توسعه یافتهاند.
آینده اقتصاد بوشهر را چگونه میبینید؟ آیا هنوز هم همهچیز به نفت و دریا ختم میشود؟
آینده اقتصاد بوشهر دیگر فقط به فعالیتهای سنتی نفتی و دریایی محدود نیست. اقتصاد دیجیتال، هوش مصنوعی، برنامهنویسی و زیستفناوریِ دریایی، حوزههایی هستند که میتوانند بدون نیاز به مهاجرت، جوانان را به بازارهای داخلی و بینالمللی متصل کنند.
اما شرط بهرهمندی از این فرصتها، مهارتآموزی است؛ بهویژه یادگیریِ زبان انگلیسی و عربی در کنار توانمندیهای دیجیتال.
خیلی از جوانان این روزها احساس ناامیدی میکنند. راه برونرفت از این حس را چه میدانید؟
محدود کردن فضای مجازی و هدفگذاری روزانه. فضای مجازی با تصویر برساختهای که از واقعیت ارائه میدهد، گاهی شرایط را هولناکتر از آنچه هست نشان میدهد.
توصیه من برای تبدیل ناامیدیها به امید عملگرایانه، محدود کردن حضور غیرضروری در شبکههای اجتماعی، ورزش روزانه، یادگیری مستمر و نوشتن هدفهای کوچک روزانه است.
امید زمانی اثرگذار است که از سطح احساس فراتر برود و به حرکت و عمل تبدیل شود.
اگر بخواهید از سختترین برهه زندگیتان بگویید، چه درسی از آن گرفتید؟
هیچ نقطه پایینی، پایان مسیر نیست. یک تعبیر روانشناسی وجود دارد که زندگی را به نوار ضربان قلب تشبیه کرده است؛ بالا و پایین رفتن، نشانه زندگی است و خط صاف، یعنی پایان.
در روزهای سخت نباید تصمیم خروج از مسیر گرفت، چون بسیاری از سختیها میگذرند، اما نتیجه صبر و تلاشی که در آن روزها داشتهایم، میتواند سالها با ما بماند.
پیوند میان اقتصاد محلی، سرمایه اجتماعی، مهارتآموزی و ظرفیتهای نوین اقتصادی
در مجموع، آنچه در این گفتوگو مورد تأکید قرار گرفت، پیوند میان اقتصاد محلی، سرمایه اجتماعی، مهارتآموزی و ظرفیتهای نوین اقتصادی است.
از نگاه معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار بوشهر، کسبوکارهای کوچک میتوانند علاوه بر ایجاد فعالیت اقتصادی، به تقویت ارتباطات اجتماعی در محلهها کمک کنند و در سطحی گستردهتر، جوانان نیز با توسعه مهارتهای خود میتوانند از فرصتهای جدید اقتصاد دیجیتال و فناوری بهره بگیرند.
در کنار این مباحث، تأکید بر هدفگذاری، یادگیری مستمر و تبدیل امید به اقدام عملی، بخش دیگری از این گفتوگو بود؛ رویکردی که در نهایت بر ضرورت حرکت تدریجی، تصمیمگیری سنجیده و استفاده از فرصتهای موجود برای ساختن آینده تأکید دارد.
نظر شما